Türkiye’de TÜBİTAK’ın ev sahipliğini yaptığı Global Cleantech Innovation Programme (GCIP)’in, 7 ülkede sürdürdüğü programın zirvesi Global Forum 2015’te ülkemizi temsil eden “Yeşil Kömür” projesi, kendi kategorisinde dünya üçüncüsü olma başarısını gösterdi. Yağ elde etmek üzere sıkılan zeytinin kalan posasından mangal kömürü üretmeyi kendilerine özgü bir sistemle gerçekleştiren Tolga Şarlayan ve Oğuzhan Yılmaz, zeytin çekirdeğini projeyle doldurmuşlar.
Küresel ilginin giderek arttığı temiz teknoloji alanında, “Gelecek Vaat Eden Temiz Teknoloji İş Fikirlerini arıyor, kaynak sağlıyor ve teşvik ediyoruz” sloganı ile inovasyon kapasitesi yüksek firmalar oluşturma ve onları desteklemeyi hedefleyen Birleşmiş Milletler öncülüğündeki hızlandırma programı, 2014 yılından beri temiz teknoloji tutkunlarını ağırlıyor. 

TÜBİTAK’ın ev sahipliği yaptığı GCIP-Türkiye 2015 programında yer alan girişimcilerden olan ve  Atıktan Enerji Üretimi 2015 kategori birinciliğini kazanan Green Coal takımının başarı hikayesi bu alanda pek çok girişimciye ilham verici nitelikte. 


Green Coal projesinin ortaya çıkış hikâyesi oldukça sıcak ve samimi: Proje sahipleri Tolga Şarlayan ve Oğuzhan Yılmaz, bilhassa bahar aylarında ve hatta güneşli bulduğu birçok günde pikniğe giden insanımızın, mangal kömürü tüketiminde ne kadar ileri olduğunu fark edip çıkıyorlar yola. Bunca tüketilen bir ürünün; Malezya, Endonezya, Gana gibi çeşitli ülkelerden ithal ediliyor oluşuna şaşırıp, yerli kömür üretmenin imkânını aramaya başlıyorlar.

Dışarıdan Almayalım, Kendimiz Üretelim Bu farkındalığın ardından uzunca bir araştırma, deneme-yanılma süreci başlıyor; elbette  mangal kömürü üretmenin ne denli zahmetli olduğunu, henüz projenin başlangıcında anlıyorlar. Öncelikle; mevcut üretim yöntemindeki 12-14 gün süren kömürleştirme süreci fazla uzun bulunuyor, ayrıca yüksek oranda karbon salınımının insan sağlığına zararlı oluşu da kabul edilemez. 

Meşe odununu koklaştırmayı deniyorlar. Bu yöntemde ise ağaçların katlediliyor oluşu kabul edilmez bulunuyor. Tüm bunların ardından; fındık kabuğu, ceviz kabuğu, badem kabuğu koklaştırmak gibi yeni yöntemlere başvuruluyor. Bunların da kimi sürdürülebilir değil, kiminin maliyeti yüksek, kiminin kalorisi düşük. Hedeflenen verime hiçbiri ulaştırmıyor.

Ve İmdada Yetişen Zeytin Tüm bu deneme yanılma sürecinin ardından pirina yetişiyor imdada; yağı çıkarılmış zeytinin geriye kalan posası. Zeytin üretiminde dünyada dördüncü sırada olduğumuzu düşünürsek, yıllık atık miktarının 13 milyon ton olması hiç de şaşırtıcı değil. Dönüştürülmeyi bekleyen bunca atığıyla pirina, Zeytin Aktıklarından (Prina) Mangal Kömürünün Üretimi projesinin hammaddesi olmak için adeta biçilmiş kaftan. Çalışmaların nihayetinde elde edilen sonuç ise mükemmel: Kokusuz, dumansız, yüksek kalorili ve emsallerine göre dört kat daha uzun süre yanan mangal kömürü. 

GCIP ile Proje Büyüyor Bu harika buluşu daha da geliştirmek için TÜBİTAK’ın ev sahipliği yaptığı, çevre ve teknoloji projelerinin incelenip ödüllendirildiği, proje sahiplerinin yatırımcılar ile görüşme imkânı bulduğu GCIP’e başvuruyorlar. Jürinin geri dönüşleri ve eleştirileri doğrultusunda daha da geliştirilen “Yeşil Kömür” projesi; 199 başvuru arasından kendi kategorisinde birincilik, ulusalda ikincilik ve dünyada üçüncülük kazanacağı yolculuğuna “Evrensel Atık Yoktur, Evrensel Ahlâk Vardır!” sloganı ile çıkıyor.


3. yılına giren ve 2017’ye kadar sürecek olan Küresel Temiz Teknoloji Programı (GCIP), enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, atıktan enerji ve su verimliliği konularında Yeşil Kömür gibi daha pek çok projeyi desteklemeye devam ediyor ve getireceğiniz yeni projelere de kapıları ardına açık. 

Amerika’da 1000’den fazla şirketin faydalandığı bu program sadece proje değerlendirmesi değil, pazarlama, yatırımcı ilişkileri ve iş modeli oluşturma alanlarında da uzman isimlerle girişimcelere sınırsız destek sağlayarak hem ulusal hem de küresel ekonomiye katkı sağlama olanağı sunuyor.
25.05.2016 13:07